Gigabyte ra mắt WRX90 AI TOP: Bo mạch chủ sTR5 với 2TB RAM ECC làm mát chủ động và 9 GPU
Gigabyte công bố bo mạch chủ WRX90 AI TOP cho AMD Threadripper PRO, hỗ trợ 2TB RAM ECC làm mát chủ động giảm 43 độ C và cấu hình tối đa 9 GPU.
Mở đầu kỷ nguyên tính toán HPC và AI tại cực Nam Mặt Trăng
Hewlett Packard Enterprise (HPE) chính thức công bố HPE Spaceborne Computer-4, một module tính toán tiên tiến được thiết kế chuyên biệt cho môi trường khắc nghiệt của không gian. Theo thông cáo từ HPE, hệ thống này sẽ thực hiện các bài benchmark High Performance Computing (HPC) đầu tiên trên bề mặt Mặt Trăng, đánh dấu bước ngoặt trong việc đưa năng lực xử lý dữ liệu thời gian thực ra khỏi Trái Đất. Mục tiêu cốt lõi của Spaceborne Computer-4 là chứng minh khả năng vận hành các tác vụ AI phức tạp và HPC trong điều kiện chân không, bức xạ cao và nhiệt độ dao động cực lớn. Thay vì truyền dữ liệu về Trái Đất để xử lý, hệ thống này được tối ưu để ra quyết định tại chỗ (edge computing), giảm độ trễ và tăng hiệu quả khoa học cho các sứ mệnh khám phá Mặt Trăng trong tương lai. Sứ mệnh này nằm trong khuôn khổ sáng kiến Commercial Lunar Payload Services (CLPS) của NASA, dự kiến phóng vào cuối năm 2026. HPE Spaceborne Computer-4 sẽ được tích hợp trên xe tự hành Astrolab FLIP, hạ cánh gần khu vực cực Nam Mặt Trăng, nơi có tiềm năng lớn về tài nguyên nước và năng lượng mặt trời liên tục.
Kiến trúc phần cứng không quạt và hệ thống tản nhiệt bức xạ
Điểm nổi bật nhất của Spaceborne Computer-4 là thiết kế không quạt (fanless), trọng lượng nhẹ và tự chứa (self-contained). Với kích thước chỉ 130 x 250 x 25 mm, module này nhỏ gọn hơn đáng kể so với các phiên bản trước đó, phù hợp với yêu cầu nghiêm ngặt về khối lượng payload khi phóng lên Mặt Trăng. Do không có không khí để đối lưu, hệ thống sử dụng bộ tản nhiệt bức xạ (space radiator) thay vì quạt cơ học. Vỏ ngoài được thiết kế với cấu trúc lưới phức tạp (lattice structure) nhằm tối ưu hóa việc phân tán nhiệt ra môi trường không gian. Nhiệt độ từ các linh kiện điện tử sẽ được dẫn qua các tấm tản nhiệt tiếp xúc trực tiếp với bề mặt xe tự hành, tận dụng khối lượng lớn của xe làm bộ tản nhiệt thụ động. HPE nhấn mạnh rằng đây là giải pháp được phát triển riêng cho môi trường Mặt Trăng, khác biệt hoàn toàn với các module tính toán dùng cho Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) vốn có thể sử dụng hệ thống làm mát bằng chất lỏng hoặc đối lưu không khí trong cabin kín.
Cấu hình CPU, GPU bí ẩn và bộ nhớ lưu trữ Kioxia
Về mặt cấu hình phần cứng, HPE xác nhận Spaceborne Computer-4 được trang bị một bộ xử lý trung tâm (CPU) tiết kiệm điện năng và một bộ xử lý đồ họa (GPU) hiệu suất cao. Tuy nhiên, hãng không công bố cụ thể model của các chip này, gây ra nhiều suy đoán trong cộng đồng kỹ thuật. Các nguồn tin cho thấy hệ thống có thể sử dụng các chip siêu nhỏ gọn như Nvidia GB10, nền tảng AMD Xilinx Versal AI, hoặc thậm chí là SoC từ điện thoại thông minh được tối ưu hóa cho không gian. Việc giữ bí mật về nhà sản xuất chip có thể là do lo ngại về rủi ro danh tiếng nếu thiết bị gặp sự cố, hoặc để bảo vệ quyền lợi thương mại trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ vũ trụ. Về lưu trữ, hệ thống sử dụng hai ổ cứng SSD M.2 Kioxia BG6, mỗi ổ có dung lượng 1TB. Hai ổ này được kết nối trong cấu hình RAID 1 (giống hệt) để đảm bảo độ tin cậy dữ liệu cao nhất. Kioxia đã có nhiều năm kinh nghiệm cung cấp bộ nhớ NAND cho các sứ mệnh ISS, và đây là lần đầu tiên công nghệ này được kiểm chứng trong môi trường bức xạ khắc nghiệt hơn của Mặt Trăng.
Bộ bài test AI, LLM và HPC đầu tiên trên bề mặt Mặt Trăng
Spaceborne Computer-4 sẽ chạy các bài benchmark HPC chuẩn quốc tế bao gồm High Performance LINPACK (HPL) và High Performance Conjugate Gradients (HPCG). Đây là lần đầu tiên các bài test này được thực hiện trên bề mặt Mặt Trăng, cung cấp dữ liệu quý giá về hiệu năng thực tế của phần cứng thương mại trong môi trường vũ trụ sâu. Trong lĩnh vực AI, hệ thống sẽ kiểm tra khả năng vận hành của các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) với chức năng Retrieval-Augmented Generation (RAG). Các tác vụ bao gồm xử lý hình ảnh bằng AI, phân tích dữ liệu từ camera và LiDAR để lập bản đồ, điều hướng và phân tích địa hình. Một container dịch vụ AI cũng sẽ được triển khai để chứng minh khả năng vận hành ổn định các ứng dụng AI có thể mở rộng. NASA sẽ tham gia thí nghiệm FLUID (Federated Learning for Unbounded and Intelligent Decentralization), một mô hình mạng nơ-ron được huấn luyện trên dữ liệu từ Trái Đất, Mặt Trăng và ISS, nhằm điều phối ba mô hình AI độc lập. Ngoài ra, một LLM được tinh chỉnh sẽ hỗ trợ xử lý ngữ nghĩa các tài liệu trên tàu, giúp tìm kiếm và diễn giải thông tin nhanh chóng.
Hỗ trợ từ Deloitte và hạ tầng điều khiển từ Trái Đất
Deloitte sẽ triển khai hệ thống Silent Shield, một giải pháp phát hiện xâm nhập mạng mới với khả năng phân tích mạng an ninh gần thời gian thực. Hệ thống này sẽ cung cấp các cảnh báo bất thường và dự đoán các mối đe dọa an ninh mạng, đảm bảo an toàn cho dữ liệu khoa học được thu thập trên Mặt Trăng. HPE cũng đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ trung tâm điều khiển sứ mệnh của Astrolab tại Hawthorne, California. Sử dụng HPE Private Cloud và phần mềm HPE CloudOps, HPE cung cấp một môi trường thống nhất, linh hoạt để quản lý và tự động hóa các tác vụ từ Trái Đất, đồng thời đảm bảo truyền tải kết quả phân tích từ Mặt Trăng về Trái Đất một cách an toàn. Mặc dù xe tự hành Astrolab FLIP chỉ hoạt động trong một ngày Mặt Trăng (tương đương 14 ngày Trái Đất) trước khi phải tắt nguồn để chống chịu nhiệt độ cực thấp ban đêm, nhưng thời gian ngắn ngủi này là đủ để chạy các bài test quan trọng nhất, cung cấp nền tảng công nghệ cho các sứ mệnh dài hạn hơn trong tương lai.
Nguồn tổng hợp:
- 3dnews.ru - HPE компьютеризирует Луну — на луноход Astrolab FLIP установят ИИ-систему с секретным процессором
- hpe.com - HPE Spaceborne Computer to power high performance computing and AI on the Moon
- servethehome.com - HPE Spaceborne Computer-4 Will Bring AI and HPC to the Moon on Astrolab FLIP
