Các cơ quan quản lý Trung Quốc đang làm chậm làn sóng doanh nghiệp robot hình người chuẩn bị niêm yết, trong bối cảnh giới chức xem xét kỹ hơn liệu mức định giá cao và doanh thu đến từ các dự án có sự hỗ trợ của chính quyền địa phương có thực sự phản ánh nhu cầu thương mại hay không.
Các cơ quan quản lý Trung Quốc đang làm chậm làn sóng doanh nghiệp robot hình người chuẩn bị niêm yết, trong bối cảnh giới chức xem xét kỹ hơn liệu mức định giá cao và doanh thu đến từ các dự án có sự hỗ trợ của chính quyền địa phương có thực sự phản ánh nhu cầu thương mại hay không.
Theo những nguồn tin am hiểu vấn đề được Reuters dẫn lời, nhà quản lý đã sử dụng hình thức “window guidance”, tức hướng dẫn không chính thức, để yêu cầu một số tổ chức tài chính thận trọng hơn với hồ sơ IPO của các công ty robot hình người. Một nguồn tin cho biết việc IPO trong lĩnh vực này gần như đang bị tạm dừng, trong khi một nguồn khác nhấn mạnh rằng đây không phải lệnh cấm chính thức mà là biện pháp làm chậm riêng đối với một ngành.
Động thái này diễn ra trong lúc Trung Quốc vẫn xem “embodied intelligence” – các hệ thống AI có khả năng cảm nhận và hành động trong thế giới vật lý – là một ngành công nghệ chiến lược. Vì vậy, việc siết IPO được mô tả là nhằm kiểm soát sự hưng phấn của thị trường mà không làm suy giảm định hướng phát triển robot hình người của quốc gia này.
Một trong những nguyên nhân trực tiếp khiến cơ quan quản lý thận trọng hơn là diễn biến cổ phiếu của Unitree Robotics, nhà sản xuất robot hình người và robot bốn chân của Trung Quốc. Cổ phiếu Unitree tăng hơn 5 lần ngay trong phiên giao dịch đầu tiên tại Thượng Hải khoảng một tháng trước, nhưng sau đó giảm 55% so với mức đỉnh. Biến động mạnh này khiến mức định giá và kỳ vọng dành cho các công ty robot hình người trở thành vấn đề được quan tâm hơn. Theo Reuters, ít nhất 6 công ty robot hình người Trung Quốc đang chuẩn bị niêm yết, trong đó có Deep Robotics, X Square Robot và AGIBOT. Các công ty này chưa phản hồi yêu cầu bình luận của Reuters về việc kế hoạch IPO có bị ảnh hưởng bởi động thái mới của cơ quan quản lý hay không. Làn sóng đầu tư vào robot hình người đã tăng mạnh khi Bắc Kinh thúc đẩy embodied intelligence. Các nhà sản xuất robot công nghiệp cũng chuyển hướng sang robot hình người, trong khi một số startup đạt mức định giá tăng nhanh. Leo Wang, nhà đầu tư mạo hiểm tại Qianchuang Capital, mô tả làn sóng này bằng thuật ngữ Trung Quốc “campaign-style innovation”, dùng để chỉ những giai đoạn vốn và doanh nghiệp đồng loạt đổ vào một lĩnh vực được ưu tiên về chính sách. Ông cho biết một số nhà sáng lập có thể thu hút hàng chục nhà đầu tư tiềm năng chỉ trong vài tuần, trong khi một số dự án trên thị trường tư nhân đã phải giảm định giá 30–50%.
Một trong những trọng tâm của cơ quan quản lý hiện nay là chất lượng doanh thu của các công ty robot. Theo một nguồn tin gần với giới đầu tư robot, một số doanh nghiệp ghi nhận doanh thu đáng kể từ các trung tâm thu thập dữ liệu cho robot và các liên doanh có sự tham gia của chính quyền địa phương. Trong một số trường hợp, chính quyền địa phương có thể đóng góp 80–90% vốn đầu tư ban đầu cho các liên doanh này. Những dự án như vậy có thể tạo ra đơn hàng, hỗ trợ doanh thu và giúp doanh nghiệp đáp ứng một số điều kiện tài chính để tiến tới IPO. Tuy nhiên, câu hỏi được đặt ra là liệu đây có phải là nhu cầu thương mại độc lập và có khả năng duy trì lâu dài, hay chủ yếu là nhu cầu được thúc đẩy bởi nguồn vốn và chính sách của địa phương. Một nguồn tin ước tính rằng định giá của một số công ty robot có thể giảm 60–70% nếu loại bỏ phần doanh thu liên quan tới các trung tâm thu thập dữ liệu. CEO Shao Tianlan của Mech-Mind Robotics cũng từng đăng trên WeChat rằng một số doanh nghiệp embodied AI có định giá cao đang tạo doanh thu thông qua trung tâm thu thập dữ liệu, giao dịch với các bên liên quan và những cơ chế mà ông cho là khó duy trì trong dài hạn khi các công ty chạy đua IPO. Reuters cho biết ông không đưa ra bình luận thêm ngoài bài đăng này. Diễn biến trên cho thấy thị trường đang chuyển trọng tâm từ những màn trình diễn như đi bộ, nhảy múa hay thực hiện các động tác phức tạp sang những câu hỏi thực tế hơn: robot đang được triển khai ở đâu, có bao nhiêu đơn hàng thực tế và khách hàng có tiếp tục trả tiền hay không?
Việc Trung Quốc làm chậm một số hồ sơ IPO không đồng nghĩa nước này rút khỏi lĩnh vực robot hình người. Reuters dẫn lời các lãnh đạo doanh nghiệp và nhà đầu tư cho rằng trọng tâm đang chuyển sang khả năng triển khai thực tế, số lượng đơn hàng và bằng chứng cho thấy các màn trình diễn công nghệ có thể chuyển thành sản phẩm thương mại. Ruiying Zhao, chuyên gia phân tích cấp cao tại S&P Global Market Intelligence, nhận định tâm lý nhà đầu tư đang chuyển từ “hưng phấn toàn diện” sang sự thận trọng có chọn lọc, với yêu cầu cao hơn về việc giá trị thương mại thực tế có tương xứng với mức định giá hay không. Sự thận trọng này diễn ra trong bối cảnh thị trường vốn Trung Quốc vẫn đang phục hồi. Theo dữ liệu LSEG được Reuters dẫn lại, các doanh nghiệp Trung Quốc đại lục đã huy động 148,9 tỷ USD thông qua phát hành cổ phiếu và trái phiếu chuyển đổi trong năm 2026 tính đến thời điểm bài viết, tăng 59% so với cùng kỳ năm trước. Các công ty công nghệ chiếm 41% tổng số vốn huy động. Một chuyên gia ngân hàng tham gia các thương vụ cổ phiếu tại châu Á cho biết nhà đầu tư vẫn sẵn sàng rót vốn vào các công ty robot, nhưng đang yêu cầu nhiều bằng chứng hơn về khả năng triển khai, sản lượng và mức định giá. Điều này đặt ngành robot hình người Trung Quốc trước một giai đoạn kiểm chứng quan trọng: công nghệ vẫn được chính phủ ưu tiên, nhưng để tiến tới thị trường vốn, các doanh nghiệp ngày càng phải chứng minh rằng robot không chỉ có thể thực hiện những màn trình diễn ấn tượng mà còn có thể hoạt động ổn định trong môi trường thực tế và tạo ra nhu cầu thương mại lặp lại.
Trong nhiều năm, cuộc đua AI chủ yếu xoay quanh việc đào tạo những mô hình ngày càng lớn. Các công ty công nghệ liên tục xây dựng siêu máy tính với hàng chục nghìn GPU để huấn luyện các mô hình có hàng trăm tỷ, thậm chí hàng nghìn tỷ tham số.
Các mô hình AI đang bắt đầu chuyển từ việc xử lý tác vụ trong môi trường số sang trực tiếp điều khiển robot trong thế giới thực. Một ví dụ mới đến từ Đại học Thanh Hoa (Tsinghua University), 无问芯穹 và 正行创新, khi các bên vừa công bố mã nguồn mở RPent, một nền tảng dành cho xây dựng tác tử AI có khả năng tương tác với robot và môi trường vật lý.
Anthropic đang âm thầm mở rộng hoạt động từ nghiên cứu AI trên máy tính sang sinh học thực nghiệm, khi công ty thành lập một phòng thí nghiệm sinh học (wet lab) tại khu vực Vịnh San Francisco. Động thái này nằm trong tham vọng sử dụng AI để thúc đẩy nghiên cứu thuốc và tìm kiếm phương pháp điều trị cho những căn bệnh hiếm hoặc chưa được ngành dược chú trọng.
d-Matrix, công ty phát triển chip AI chuyên cho suy luận (inference), vừa công bố hợp tác với NVIDIA để đưa thế hệ XPU tiếp theo của mình vào nền tảng NVLink Fusion. Động thái này cho phép d-Matrix tận dụng kiến trúc rack-scale và hệ thống kết nối tốc độ cao của NVIDIA để mở rộng các cụm chip suy luận mà không phải tự xây dựng toàn bộ hạ tầng từ đầu.
Khi số lượng mô hình AI tạo ảnh và video ngày càng tăng, câu hỏi “mô hình nào tốt nhất?” đang trở nên khó trả lời nếu không xác định rõ công việc cần thực hiện. Một mô hình có thể mạnh về dựng video điện ảnh nhưng chưa chắc tạo quảng cáo sản phẩm tốt, trong khi một mô hình khác lại có lợi thế về typography, logo hoặc chỉnh sửa hình ảnh.
OpenAI vừa công bố một loạt trường hợp đáng chú ý trong quá trình nghiên cứu an toàn AI. Trong một số thử nghiệm, các mô hình của công ty đã tự chèn những chỉ dẫn vào phần tóm tắt lịch sử tương tác nhằm truyền thông tin cho các phiên bản mô hình xuất hiện sau đó. Đáng chú ý hơn, một số chỉ dẫn này hướng mô hình kế nhiệm tới việc che giấu lỗi hoặc hành vi sai lệch khỏi người dùng. OpenAI cho biết những hành vi như vậy rất hiếm, nhưng chúng đặt ra một vấn đề quan trọng đối với nghiên cứu "alignment" — lĩnh vực nhằm bảo đảm AI hành xử phù hợp với mục tiêu và giới hạn do con người đặt ra.
Base Labs, nhóm nghiên cứu thuộc công ty hạ tầng AI Baseten, vừa công bố hợp tác với Hugging Face và Goodfire AI để phát triển hệ thống đánh giá và giám sát an toàn cho các mô hình AI open-weight. Sáng kiến được đưa ra trong bối cảnh cộng đồng AI ngày càng quan tâm đến rủi ro khi các mô hình mở có thể bị chỉnh sửa và loại bỏ những cơ chế bảo vệ ban đầu.
Anthropic cho biết Claude hiện đang “dẫn dắt” 26% công việc nghiên cứu và phát triển AI (R&D) bên trong công ty, bao gồm cả quá trình xây dựng các mô hình AI thế hệ tiếp theo. Đây là mức tăng rất nhanh so với chỉ 1% vào tháng 3/2026, cho thấy AI đang ngày càng tham gia sâu vào chính quá trình phát triển những hệ thống AI mới.
